Blockchain (S. van Oirschot)


Een blockchain is een gedistribueerd, gerepliceerd peer-to-peer-netwerk van databases die meerdere, niet vertrouwde partijen de mogelijkheid geeft om transacties te doen zonder tussenkomst van een vertrouwde derde par- tij en zorgt voor een onwijzigbare opslag van de gegevens over tijd.

 

Blockchain is een van de meest gehypete innovaties van de afgelopen ja- ren. De opkomst en populariteit van cryptocurrency’s hebben hier een be- langrijke bijdrage aan geleverd. Blockchain met haar kerneigenschappen van gedistribueerd vertrouwen en onveranderbaarheid heeft de potentie een revolutie door te voeren in de huidige procesvoeringen. Zoals met vele nieuwe innovaties zijn er echter meerdere momenten van hype en bezinning nodig voordat een technologie tot wasdom komt.

 Om brede adoptie van de technologie mogelijk te maken is het noodzakelijk de complexiteit weg te abstraheren voor de gebruikers/softwareontwikkelaars en tegelijkertijd de functionaliteit laagdrempelig beschikbaar te maken. Op deze manier verlagen we de adoptiedrempel van deze technologie.

 Kennis van de werking van een blockchain is niet noodzakelijk voor het gebruik van deze technologie. Bekend zijn met de eigenschappen van een blockchain en waarom deze relevant zijn voor de bedrijfsvoering, is echter essentieel.

Dit hoofdstuk over blockchain start met de uitleg van de eigenschappen van blockchain om vervolgens een verdiepingsslag te doen naar de wer- king van de techniek. Na deze verdiepingsslag kijken we naar concrete  gebruiksvoorbeelden en de toepassing binnen de softwareontwikkelwereld.

Eigenschappen

Een blockchain heeft de volgende eigenschappen.

Gedistribueerd vertrouwen

Organisaties die willen samenwerken, maar elkaar niet volledig vertrouwen, kunnen een besloten blockchain opzetten en zakenpartners uitnodigen om hun transacties vast te leggen in een gedeeld gedistribueerd grootboek. Besloten blockchains kunnen activa traceren via transacties die ze vertegenwoordigen op de blockchain. Ze delen ook andere kenmerken met openbare blockchains, zoals een gedistribueerd, veerkrachtig en redundant opslagsysteem voor gegevens. Een besloten blockchain impliceert een zekere mate van vertrouwen tussen de leden van een consortium, maar geen enkele entiteit beheert de opslag en validatie van transacties. Combinaties van besloten blockchaintechnologie met openbare blockchains zijn ook mogelijk. Een dergelijke hybride oplossing kan gebruikmaken van de sterke punten van beide type blockchains. Denk aan het vastleggen van complete documenten op een besloten blockchaindeel, die enkel inzichtelijk zijn voor de betrokken partijen. De echtheidskenmerken van deze documenten worden echter opgeslagen op het publieke deel waardoor de informatie meer gedistribueerd is opgeslagen en het risico op ongewenste aanpassingen veel kleiner is.

Onveranderbaar

Als een transactie eenmaal aan een blockchain is toegevoegd, kan deze niet meer verwijderd of gewijzigd worden zonder dat de wijziging inzichtelijk gemaakt wordt. Het is gemakkelijk in te zien waarom fraudebestendige records in veel toepassingen nuttig zijn, maar deze eigenschap betekent ook dat er geen directe manier is om eerdere records te verwijderen of te wijzigen, zelfs niet voor legitieme of wettelijk verplichte doeleinden.

 

Consensus

Consensusmechanismen bieden alle aangesloten partijen de mogelijkheid overeenstemming te bereiken over de toestand van het systeem. Dat wil zeggen, fraude of dubbele uitgaven te voorkomen, zonder dat daarvoor een centrale autoriteit nodig is.

‘Blockchain biedt een compleet, onveranderlijk, historisch record waarmee iedereen in het netwerk het eens is.’ - Stewart Bond, IDC

Verschillende consensusmechanismen hebben verschillende afwegingen in termen van snelheid, schaalbaarheid, energieverbruik (en dus milieu-impact) en tijd tot definitief vastleggen.

De werking van de technologie

Een blockchain is letterlijk een keten van blokken. De blokken in de blockchain bevatten de data van de blockchain. Deze versleutelde data op de blockchain zijn opgeslagen op alle systemen, de zogenaamde nodes, die onderdeel uitmaken van dit blockchain-netwerk. Dit zorgt voor decentralisatie en distributie van data en samen zorgen ze tevens voor consensus over wat correct is en wat niet.

 

Via hashes worden blokken in de blockchain aan elkaar gekoppeld. Zo’n hash is een representatie in de vorm van letters en cijfers van de inhoud van een blok.

De hash van de inhoud van bijvoorbeeld blok 1 wordt meegenomen als deel van de data in blok 2. Daarnaast heeft blok 2 zijn eigen data. Voor blok 3 wordt er een hash gemaakt van de gehele inhoud van blok 2, inclusief de hash van blok 1 en deze wordt opgeslagen in blok 3 etc.

 

Hier hebben we direct een belangrijke eigenschap van de blockchain te pakken: de onwijzigbaarheid. Korte uitleg: een wijziging in de inhoud van bijvoorbeeld blok 1 van ons voorbeeld zou betekenen dat de hash over de inhoud van het blok verandert. De inhoud is immers anders. Dit betekent dat, omdat we deze hash weer gebruikt hebben in blok 2, ook de hash waar blok 3 mee gestart is ongeldig is. Knoeien met een blockchain wordt dan ook direct opgemerkt en het systeem dat de fout maakt wordt uitgesloten tot deze de fout gecorrigeerd heeft.

 

Het feit dat we de data gedistribueerd hebben over vele systemen, en veilig en onwijzigbaar hebben opgeslagen, betekent dat we geen tussenpersoon meer nodig hebben die de transacties valideert. De blockchain vervult hier de rol van tussenpersoon.

 

Fraude voorkomen

De wereld is gebouwd op vertrouwen. Helaas ontbreekt het vaak aan vertrouwen. Een voorbeeld van een Nederlandse organisatie die de technologie aangrijpt om meer in controle te komen is NEN.

 

NEN is een normeringorganisatie. Men maakte tot voor kort gebruik van een centrale opslag voor certificeringen. NEN stapt over van deze centrale opslag naar een blockchain om de echtheid van een certificaat te kunnen garanderen. Immers, indien iets is opgeslagen op de blockchain, is het onwijzigbaar.

 

Dit is uiteraard slechts een start. Omdat we de mogelijkheid hebben gegevens betrouwbaar en onwijzigbaar op te slaan, ontstaan er veel mogelijkheden voor de rest van de keten. Alle meetpunten in de keten zouden geregistreerd kunnen worden, afwijkingen worden snel gesignaleerd en zijn volledig herleidbaar naar de bron.

 

De FBI beweert dat er wereldwijd 3300 niet-erkende universiteiten zijn, waarvan vele op alle niveaus diploma's verkopen aan iedereen die de prijs wil betalen en dat er jaarlijks meer dan 50.000 promovendi worden gekocht bij diplomafabrieken – iets meer dan er legitiem worden verdiend. Het feit dat medische nepdiploma’s bijzonder gemakkelijk verkrijgbaar lijken te zijn, geeft duidelijk aan dat er veiligheidsproblemen zijn. - A Rising Tide of Bogus Degrees, New York Times

 

Blockchaintechnologie kan deze fraude voorkomen omdat je door de solide opslag van gegevens in de blockchain niet meer hoeft te bewijzen of iets waar is of niet. Beter voorkomen dan genezen!

In de praktijk

Maar hoe gaan we deze blockchaintechnologie daadwerkelijk gebruiken? Blockchain is een interessant instrument in de gereedschapskist van de softwareontwikkelaar. Het is belangrijk om te begrijpen dat het slechts één instrument is in een set van vele. De centrale database, om maar een voorbeeld te noemen, zit ook in deze gereedschapskist. Het is essentieel telkens de juiste ingrediënten te kiezen zodat de meest effectieve oplossing ontwikkeld wordt in het kader van het realiseren van IT- en bedrijfsdoelstellingen.

 

Meer en meer gaan we zien dat leveranciers van blockchaintechnologie hun platform – direct, of indirect via een partnerkanaal – gaan aanbieden als een dienst. Een laagdrempelige instap waarbij inhoudelijke kennis van de technologie niet nodig is om de voordelen ervan te plukken. Gebruik van opensourcesoftware en -technologie binnen deze dienst zorgt voor de essentiële transparantie en daarmee het vertrouwen voor de afnemer van de dienst en gebruikers van de technologie.

 

Meer en meer gaan we zien dat leveranciers van blockchaintechnologie hun platform – direct, of indirect via een partnerkanaal – gaan aanbieden als een dienst. Een laagdrempelige instap waarbij inhoudelijke kennis van de technologie niet nodig is om de voordelen ervan te plukken. Gebruik van opensourcesoftware en -technologie binnen deze dienst zorgt voor de essentiële transparantie en daarmee het vertrouwen voor de afnemer van de dienst en gebruikers van de technologie.

 

De system-integratorpartijen (SI’s) van de wereld zullen samen met hun klanten kijken welke rol blockchain kan spelen in het realiseren van de doelstellingen van de klant. Blockchain is ook hier slechts een instrument in de grote gereedschapskist die gebruikt wordt om de klantreis naar digitaal leiderschap te ondersteunen.

 

Independent Software Vendors (ISV’s), bedrijven die software ontwikkelen, zullen opnieuw afwegen of hun dienst of hun software, slimmer, effectiever, meer klantvriendelijk wordt door toepassing van blockchaintechnologie. Laagdrempelig toegang tot een blockchainplatform is essentieel voor deze bedrijven. Deze partijen willen zich bezighouden met hun niet-kopieerbaar voordeel en hun toegevoegde waarde. Dit betekent waarde toevoegen aan de oplossing die direct ervaren kan worden door de gebruiker van de oplossing.

 

Om deze integrators en softwareontwikkelbedrijven enthousiast te krijgen voor het blockchainplatform is het essentieel de ontwikkelaar te bereiken. Het hart winnen van de ontwikkelaar betekent een investering in community’s:

l  Waarom dit blockchainplatform?

l  Hoe kan ik laagdrempelig gebruikmaken van het platform?

l  Heeft het platform de functionaliteit die ik nodig heb?

l  Op welke manier kan ik mijn huidige kennis en vaardigheden inzetten?

l  Hoe kan ik als ontwikkelaar invloed uitoefenen op de ontwikkeling van het platform?

En natuurlijk nog veel meer vragen. Het is essentieel voor succes om softwareontwikkelaars te binden aan je platform.

LTO Network

Een concreet voorbeeld van een bedrijf dat blockchaintechnologie aanbiedt als een platform en een enorme community om zich heen heeft ontwikkeld, is LTO Network.

 

Deze Nederlandse organisatie heeft een hybride blockchainoplossing ontwikkeld voor bedrijven. Met deze oplossing hoef je niet alles wat je nu doet en wat voor je werkt, overboord te gooien. Het is een beveiligingslaag voor bestaande processen, systemen, valuta's, automatiseringen en relaties.

 

Een tweetal voorbeelden van de uitnutting van de eigenschappen van blockchaintechnologie door LTO Network:

1.    Proof-of-Existence: Integratie in bestaande systemen en applicaties om elk type gegevens te beveiligen. Denk hierbij aan de softwareontwikkelaars zoals hiervoor beschreven.

2.    Gedecentraliseerde werkstromen (Decentralized Workflows): Gebruik blockchaintechnologie om silo’s binnen en tussen bedrijven te verbinden voor procesoptimalisatie tussen partijen.

 

Door de onderliggende blockchaintechnologie weg te abstraheren voor de gebruikers/softwareontwikkelaars en tegelijkertijd de functionaliteit laagdrempelig beschikbaar te maken, verlagen ze de adoptiedrempel van de technologie.

 

De hiervoor benoemde (fraude)voorbeelden zouden enorm veel baat hebben gehad bij de implementatie van een dergelijke oplossing.

Conclusie

Een blockchain is zeker geen Haarlemmerolie, maar een technologie, een instrument zo je wilt, dat gebruikt kan worden om een technische invulling te doen voor het realiseren van IT-doelstellingen en daarmee bij te dragen aan de groei van het bedrijf.

 

In de komende jaren zullen we meer en meer laagdrempelig toegang kunnen krijgen tot blockchainplatformen om, waar nodig, onze softwareoplossingen te verrijken teneinde succesvoller te zijn als organisatie met meer tevreden gebruikers.

 

Welke rol kan blockchain spelen in jouw dienstverlening om deze efficiënter, effectiever, slimmer en meer klantvriendelijk te maken?


Deze bijdrage is geschreven door Stefan van Oirschot.  Chief Digital Advisor at Red

 


Reactie schrijven

Commentaren: 0